Λαρυγγίτιδα
Λαρυγγίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή στην περιοχή του λάρυγγα η οποία οδηγεί στο πρήξιμο των φωνητικών χορδών. Όταν οι φωνητικές χορδές πρήζονται, μεταβάλλεται η είσοδος και η έξοδος του αέρα από αυτές με αποτέλεσμα το χαρακτηριστικό βράχνιασμα της λαρυγγίτιδας. Μπορεί να εμφανιστεί όλο τον χρόνο αλλά συχνότερα παρατηρείται τους χειμερινούς μήνες και αφορά όλες τις ηλικίες. Τα παιδιά ηλικίας 3 μηνών έως 5 ετών έχουν ιδιαίτερη επιρρέπεια στην εμφάνιση λαρυγγίτιδας, κάτι που μπορεί να ανησυχήσει έντονα τους γονείς, ιδίως όταν βλέπουν το παιδί τους να δυσκολεύεται να αναπνεύσει. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μια κατάσταση που δεν είναι απειλητική για τη ζωή εκτός αν εξελιχθεί σε επιγλωττίτιδα ή λαρυγγο-τραχειο-βρογχίτιδα που απαιτούν άμεση ιατρική παρακολούθηση και φαρμακευτική αγωγή.
Ποια τα βασικά συμπτώματα;
Η λαρυγγίτιδα συνήθως είναι επακόλουθο μιας λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού όπως το κοινό κρυολόγημα. Τα συνηθέστερα συμπτώματα της λαρυγγίτιδας είναι:
- Βράχνιασμα, αλλοίωση, εξασθένηση έως πλήρης απώλεια της φωνής
- Ερεθισμένος, ξηρός και επώδυνος λαιμός (πονόλαιμος)
- Ξηρός βήχας
- Γαργαλητό στο λαιμό
- Δυσκολία στην κατάποση
Τα συμπτώματα της λαρυγγίτιδας συνήθως εκδηλώνονται το βράδυ. Πυρετός εμφανίζεται σπάνια και συνήθως είναι χαμηλός (δεκατική πυρετική κίνηση). Τα παιδιά, πέραν της βραχνής φωνής, μπορεί να εμφανίσουν τον χαρακτηριστικό βήχα της λαρυγγίτιδας που μοιάζει με γάβγισμα σκύλου (υλακώδης βήχας). Ορισμένες φορές, οι γονείς μπορούν να παρατηρήσουν ένα σφύριγμα ή θόρυβο που κάνει το παιδί όταν παίρνει ανάσα (εισπνευστικός συριγμός). Στην παραπάνω περίπτωση πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με τον γιατρό του παιδιού.
Τι είναι η οξεία και τι η αλλεργική λαρυγγίτιδα;
Η λαρυγγίτιδα χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: την οξεία και την χρόνια. Η αλλεργική λαρυγγίτιδα είναι μια υποκατηγορία της χρόνιας.
Τα συχνότερα αίτια οξείας λαρυγγίτιδας είναι:
- Ιογενής λοίμωξη που οφείλεται στους ίδιους ιούς που προκαλούν τις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού
- Καταπόνηση της φωνής εξαιτίας έντονης και δυνατής παροδικής χρήσης της (τσακωμοί, φωνές στο γήπεδο) ή σύντομης επαφής με ερεθιστικές ουσίες (ξενύχτι με καπνό τσιγάρου, τραγούδι και αλκοόλ)
- Βακτηριακές (σπανιότερα λόγω της χρήσης εμβολίων) και μυκητιασικές (ανοσοκατεσταλμένοι) λοιμώξεις του λάρυγγα
Όταν η φλεγμονή παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα χαρακτηρίζεται ως χρόνια λαρυγγίτιδα. Η χρόνια λαρυγγίτιδα οφείλεται στην παρατεταμένη έκθεση του λάρυγγα σε ερεθιστικούς παράγοντες. Η παρατεταμένη επαφή των φωνητικών χορδών μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη μορφωμάτων σε αυτές όπως πολύποδες ή κοκκιώματα. Τα συχνότερα αίτια χρόνιας λαρυγγίτιδας είναι:
- Χρόνια επαφή με ερεθιστικές ουσίες (καπνιστές, αλκοόλ, επαγγελματική έκθεση σε χημικές αναθυμιάσεις)
- Συχνή καταπόνηση των φωνητικών χορδών (τραγουδιστές, καθηγητές, γονείς με μικρά παιδιά)
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
- Αλλεργική λαρυγγίτιδα λόγω επαφής με αλλεργιογόνα
- Χρόνια ιγμορίτιδα
- Ξηροστομία λόγω στοματικής αναπνοής (χρόνια ρινική δυσχέρεια)
Πόσες μέρες κρατάει;
Η οξεία λαρυγγίτιδα διαρκεί συνήθως 4-5 ημέρες και στις περισσότερες περιπτώσεις περνάει μόνη της. Η χρόνια λαρυγγίτιδα είναι η παρατεταμένη φλεγμονή των φωνητικών χορδών διάρκειας περισσότερο από 3 εβδομάδες. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι κάθε αλλαγή στη φωνή που διαρκεί για περισσότερο από 2 εβδομάδες, θα πρέπει να ελεγχθεί από ειδικό ΩΡΛ.
Πως κολλάει; Τι ισχύει για την μετάδοση;
Η λαρυγγίτιδα είναι κολλητική μόνο όταν προκαλείται από μικροβιακό παράγοντα (ιοί, μικρόβια, μύκητες, παράσιτα). Η ιογενής λαρυγγίτιδα είναι εκείνη που μεταδίδεται ευκολότερα ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από συμπτώματα κρυολογήματος (ρινικές εκκρίσεις, βήχας). Η πάθηση συνήθως παίρνει επιδημική μορφή τους χειμερινούς μήνες. Ωστόσο, η πλειοψηφία των παιδιών και ενηλίκων που θα έρθουν σε επαφή δεν θα αρρωστήσουν.
Ποια η κατάλληλη αντιβίωση;
Η λαρυγγίτιδα σπάνια χρειάζεται αντιβίωση καθώς περνάει είτε από μόνη της, ή περιορίζοντας την έκθεση στους ερεθιστικούς παράγοντες που την προκαλούν. Αν πρόκειται για μικροβιακή λοίμωξη (εκτός της ίωσης), ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να σας χορηγήσει την κατάλληλη αντιβίωση. Σε σοβαρές περιπτώσεις και κυρίως στα παιδιά, μπορεί να χρειαστεί να χορηγηθεί εισπνεόμενη κορτιζόνη ή αδρεναλίνη με nebulizer. Κορτιζόνη μπορεί να χρειαστεί να χορηγηθεί ενδομυϊκά ή από το στόμα στο σπίτι για μερικές μέρες.
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;
Η αντιμετώπιση στην περίπτωση της χρόνιας λαρυγγίτιδας στοχεύει στον περιορισμό του ερεθιστικού παράγοντα (τσιγάρο, αλκοόλ, γαστρικό υγρό). Όλοι οι τύποι λαρυγγίτιδας βελτιώνονται με κάποιες οδηγίες που στόχο έχουν να ‘’ηρεμίσουν’’ τον λάρυγγα και να επαναφέρουν την φωνή στην φυσιολογική της χροιά.
- Αφωνία τον περισσότερο δυνατό χρόνο. Αν πρόκειται να μιλήσουμε αποφεύγουμε τις φωνές και τους ψιθύρους.
- Εισπνοές με υδρατμούς και εφύγρανση του χώρου
- Ενυδάτωση με άφθονα υγρά και τοπική ενυδάτωση του λαιμού με παστίλιες και γαργάρες
- Αποφυγή αλκοόλ, καφέ και αποσυμφορητικών μύτης
Τα παιδιά θα βοηθηθούν αν τα βγάλουμε έξω να εισπνεύσουν καθαρό κρύο αέρα. Επίσης ένα ζεστό μπάνιο με υδρατμούς είναι συχνά αρκετά αποτελεσματικό. Σε περιπτώσεις που το παιδί παθαίνει συχνές λαρυγγίτιδες, ειδικοί υγραντήρες που κυκλοφορούν στο εμπόριο, μπορούν να χρησιμοποιούνται καθημερινά, για λίγη ώρα, στο δωμάτιο του.
Ζητήστε άμεσα ΩΡΛ εκτίμηση σε περίπτωση:
- Δυσκολίας στην αναπνοή ή την κατάποση
- Πυρετού άνω του 38,5οc
- Έντονου πόνο στο φάρυγγα
- Αιμόπτυση
Επιπλέον στα παιδιά όταν ακούσουμε εισπνευστικό σφύριγμα στην αναπνοή και παρουσία σιελόρροιας, πρέπει να επικοινωνήσουμε άμεσα με τον γιατρό μας ή να κατευθυνθούμε προς το πλησιέστερο νοσοκομείο.
Πώς γίνεται η διάγνωση της λαρυγγίτιδας;
Η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό, στον χαρακτήρα της φωνής και στην κλινική εξέταση. Ο ΩΡΛ ελέγχει τον λάρυγγα με κάτοπτρο ή, συχνότερα, με εύκαμπτο ή άκαμπτο ενδοσκόπιο, εξέταση σύντομη και καλά ανεκτή με τοπικό αναισθητικό. Έτσι αξιολογούνται οι φωνητικές χορδές, το οίδημα και η κινητικότητα. Σε παρατεταμένα ενοχλήματα διερευνώνται αίτια όπως η παλινδρόμηση.
Ποια είναι η θεραπεία στη χρόνια λαρυγγίτιδα;
Στη χρόνια μορφή η θεραπεία στοχεύει στην αιτία και όχι μόνο στο σύμπτωμα. Περιλαμβάνει διακοπή καπνίσματος και περιορισμό αλκοόλ, αντιμετώπιση γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, ρύθμιση αλλεργίας και ρινικής απόφραξης, καλή ενυδάτωση, αποφυγή ερεθιστικών ουσιών στον χώρο εργασίας και κανόνες φωνητικής υγιεινής. Αν η βραχνάδα επιμένει πάνω από τρεις εβδομάδες, απαιτείται οπωσδήποτε ενδοσκοπικός έλεγχος του λάρυγγα.
Μπορεί η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση να προκαλέσει λαρυγγίτιδα;
Ναι. Το όξινο περιεχόμενο του στομάχου μπορεί να φτάνει στον λάρυγγα, ιδίως τη νύχτα, και να τον ερεθίζει. Τυπικά ενοχλήματα είναι η πρωινή βραχνάδα, το αίσθημα κόμπου στον λαιμό, ο ξηρός βήχας και το συχνό καθάρισμα του λαιμού. Βοηθούν το ελαφρύ βραδινό γεύμα, το κενό διάστημα πριν τον ύπνο, η ανύψωση του κεφαλιού και η φαρμακευτική αγωγή.
Τι πρέπει να προσέχουν τραγουδιστές, εκπαιδευτικοί και όσοι μιλούν πολύ;
Χρειάζονται φωνητική ξεκούραση στη φάση της οξείας φλεγμονής, χωρίς ψίθυρο, που καταπονεί ακόμη περισσότερο. Βοηθούν η καλή ενυδάτωση, η αποφυγή καπνού και κλιματισμού απευθείας στο πρόσωπο, η σωστή τεχνική αναπνοής και τα μικρά διαλείμματα φωνής. Η επιστροφή σε παράσταση ή μάθημα γίνεται σταδιακά. Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια χρειάζεται έλεγχος φωνητικών χορδών και συνεργασία με λογοθεραπευτή φωνής.
Πώς αντιμετωπίζεται η λαρυγγίτιδα στα παιδιά και τι είναι ο ψευδοκρούπ;
Στα μικρά παιδιά η φλεγμονή του λάρυγγα δίνει χαρακτηριστικό βήχα σαν γάβγισμα, βραχνή φωνή και θόρυβο στην εισπνοή, εικόνα γνωστή ως ψευδοκρούπ. Ο δροσερός υγρός αέρας και η ηρεμία του παιδιού βοηθούν, ενώ συχνά χορηγείται κορτιζόνη από τον γιατρό. Χρειάζεται άμεση εκτίμηση όταν υπάρχει δύσπνοια σε ηρεμία, ωχρότητα ή έντονη νωθρότητα.
Πόσο κοστίζει η εξέταση και η θεραπεία για λαρυγγίτιδα;
Δεν υπάρχει σταθερή τιμή. Το κόστος εξαρτάται από το αν αρκεί η κλινική εξέταση ή απαιτείται ενδοσκόπηση λάρυγγα, από τυχόν επιπλέον έλεγχο για παλινδρόμηση ή αλλεργία, από τον αριθμό των επανεκτιμήσεων, από τη φαρμακευτική αγωγή και από την ασφαλιστική σας κάλυψη. Ακριβή ενημέρωση θα λάβετε στο ραντεβού, μετά την κλινική εκτίμηση.
Πότε η λαρυγγίτιδα είναι επείγον;
Αναζητήστε άμεση βοήθεια όταν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή ή θόρυβος στην εισπνοή, αδυναμία κατάποσης με ροή σιέλων, έντονος πόνος στον λαιμό με υψηλό πυρετό, ή απώλεια φωνής με αίσθημα πνιγμού. Στα παιδιά ανησυχητικά είναι η ταχύπνοια, το βύθισμα του θώρακα κατά την αναπνοή και το μελάνιασμα των χειλιών.
