Ιγμορίτιδα: Τύποι, Συμπτώματα και Θεραπεία
Ιγμορίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων πιο συγκεκριμένα των ιγμόρειων άντρων. Τα ιγμόρεια είναι οι μεγαλύτεροι παραρρίνιοι κόλποι του προσώπου και βρίσκονται στο μάγουλο ακριβώς κάτω από τα μάτια μας. Υπάρχουν άλλα 2 ζευγάρια παραρρίνιων κοιλοτήτων (μετωπιαίοι και σφηνοειδείς) καθώς και πολλοί, μικρότεροι κόλποι (ηθμοειδείς). Οι παραρρίνιοι κόλποι πρακτικά είναι κοιλότητες του κρανίου του προσώπου που ρόλο έχουν να θερμαίνουν και να υγραίνουν τον εισπνεόμενο αέρα, να αυξάνουν την ένταση της φωνής και να ελαφραίνουν το κεφάλι διότι φυσιολογικά περιέχουν αέρα.
Οι κόλποι παράγουν βλέννα για την εφύγρανση της μύτης και επικοινωνούν με την ρινική κοιλότητα μέσω στομίων. η
Η απόφραξη των στομίων αυτών για οποιοδήποτε λόγο προκαλεί στάση της βλέννας στις κοιλότητες και ανάπτυξη μικροβίων που έχουν ως επακόλουθο την δημιουργία φλεγμονής από το ανοσοποιητικό μας σύστημα.
Ποιοι τύποι ιγμορίτιδας υπάρχουν;
Οξεία ιγμορίτιδα: Η οξεία ιγμορίτιδα είναι πιθανό να εμφανιστεί ύστερα από κοινό κρυολόγημα και έχει σύντομη σχετικά διάρκεια (1-4 εβδομάδες).
Υποξεία ιγμορίτιδα: Η υποξεία ιγμορίτιδα έχει επίμονα συμπτώματα, ενώ η διάρκειά της κυμαίνεται από 4 έως και 12 εβδομάδες.
Χρόνια ιγμορίτιδα: Η χρόνια ιγμορίτιδα έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 12 εβδομάδων, ενώ είναι συχνότερη σε άτομα με ρινικούς πολύποδες ή σκολίωση του ρινικού διαφράγματος.
Υποτροπιάζουσα ιγμορίτιδα: Η υποτροπιάζουσα ιγμορίτιδα εμφανίζεται με ξαφνικές επιδεινώσεις της χρόνιας, ενώ συνήθως υποχωρεί με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής.
Ανάλογα με τον τύπο ιγμορίτιδας που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, διαμορφώνεται και η κατάλληλη θεραπεία.
Ποια τα βασικά συμπτώματα; Υπάρχει πονοκέφαλος;
Τα συχνότερα συμπτώματα της ιγμορίτιδας, έρχονται συνήθως μετά από ένα κρυολόγημα που δεν βελτιώνεται ή, σε ορισμένες περιπτώσεις επιδεινώνεται. Η διάρκειά τους (όταν πρόκειται για οξεία ιγμορίτιδα) είναι σύντομη και δεν ξεπερνά τις 4 εβδομάδες.
Μεταξύ αυτών:
- Πυρετός
- Ρινική συμφόρηση με έκκριμα πράσινου χρώματος ή πύου
- Οπισθορρινικές εκκρίσεις
- Άισθημα βουλώματος στα αυτιά
- Κακοσμία στόματος
- Πονόλαιμος
- Βήχας
- Κακουχία, κόπωση
- Πονοκέφαλος
- Πόνος στο πρόσωπο κατά το σκύψιμο ή την πίεση με τα δάχτυλα
Οι βλάβες στα ιγμόρεια επίσης προκαλούν πυώδεις εκκρίσεις, ενώ οι ασθενείς με ιγμορίτιδα μπορεί να εμφανίζουν και συμπτώματα όπως πόνο στην κοιλιά, διάρροια και δυσπεψία. Η αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας σχεδιάζεται από τον ιατρό, έτσι ώστε να ανακουφιστεί ο ασθενής από τον πόνο και να καταπολεμηθεί οριστικά η φλεγμονή.
Στα παιδιά λόγω περιορισμένης επικοινωνίας και μειωμένης ανάπτυξης των κόλπων τους, πρέπει να ελέγχονται για παραρρινοκολπίτιδα στις ακόλουθες περιπτώσεις: λοίμωξη του αναπνευστικού που αρχικά βελτιώνεται και μετά επιδεινώνεται, υψηλός πυρετός για πάνω από 3 ημέρες και σε παρουσία ρινικού εκκρίματος που δεν μειώνεται για περισσότερο από 10 ημέρες.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση μπορεί να γίνει από εξειδικευμένο ωτορινολαρυγγολόγο με την κλινική εξέταση και την επισκόπηση της ρινικής κοιλότητας με τη χρήση ρινοσκόπιου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ενδοσκόπηση της μύτης με εύκαμπτο ή άκαμπτο ενδοσκόπιο μπορεί να βοηθήσει στην διάγνωση. Παλαιότερα χρησιμοποιούνταν οι ακτινογραφίες προσώπου αλλά σήμερα δεν θεωρούνται απαραίτητες καθώς έχουν περιορισμένη ακρίβεια.
Σε περίπτωση που το πρόβλημα επιμένει μπορεί να συσταθεί στον ασθενή να κάνει αξονική τομογραφία η οποία θα αναδείξει την ανατομία των κόλπων και θα διευκρινίσει την ανάγκη ή όχι πιο επιθετικής παρέμβασης. Σε περίπτωση που η διάγνωση δεν είναι σίγουρη, η μαγνητική τομογραφία των κόλπων μπορεί να δώσει απάντηση σχετικά με την ύπαρξη όγκου ή μυκητίασης.
Οι ενήλικες και τα παιδιά που πάσχουν από χρόνια παραρρινοκολπίτιδα καλό είναι να ελεγχθούν περισσότερο με:
- αλλεργικές δοκιμασίες,
- έλεγχο για καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος,
- δοκιμασίες λειτουργίας των κροσσών της μύτης και ρινική κυτταρολογία.
Στα παιδία ειδικά πρέπει να αποκλειστεί η κυστική ίνωση με δοκιμασία χλωρίου στον ιδρώτα.
Ποια τα αίτια;
Η κοινή αιτία στην οποία οφείλονται όλες οι ιγμορίτιδες είναι η απόφραξη των στομίων των κόλπων που οδηγεί σε συσσώρευση βλέννας και ανάπτυξη μικροβίων μέσα στις κοιλότητες.
Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο να ξεκινήσει αυτή η αλυσίδα φαινομένων είναι:
- Αλλεργική ρινίτιδα
- Σκολίωση ρινικού διαφράγματος
- Ρινικοί πολύποδες
- Λοιμώξεις και αλλεργίες
- Δυσλειτουργία του βλεννογόνου των κόλπων συνήθως λόγω καπνίσματος ή ιατρικού συνδρόμου (πχ. Νόσος ακίνητων κροσσών)
- Ανατομική απόφραξη όπως στραβό διάφραγμα, πολύποδες ρινός, μεγάλα κρεατάκια, κύστες ή όγκους μέσα στη μύτη
- Υπερτροφικές κόγχες
- Κάπνισμα
Άλλοι πιο σπάνιοι παράγοντες είναι:
- Πτήσεις
- Καταδύσεις
- Κυστική ίνωση
- Ανοσοανεπάρκεια και φλεγμονές δοντιών με μεταφορά του μικροβιακού φορτίου προς τα πάνω στο ιγμόρειο άντρο
Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία της ιγμορίτιδας;
Η ιδανική θεραπεία ιγμορίτιδας εξαρτάται από τον τύπο της, καθώς και από τα αίτια πρόκλησής της. Είναι σημαντικό, για οριστική θεραπεία και απαλλαγή από τα συμπτώματα, ο ασθενής να αποφεύγει όλα τα ερεθίσματα που προκαλούν ρινική συμφόρηση.
Η σημαντικότερη θεραπεία για την οξεία ιγμορίτιδα δεν είναι η αντιβίωση αλλά:
- Ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό
- Αποσυμφορητικά σπρέι
- Παυσίπονη/αντιπυρετική αγωγή για τον πόνο και τον πυρετό
- Ενυδάτωση και ξεκούραση
Για την αντιμετώπιση της υποξείας και χρόνιας ιγμορίτιδας καθώς και σε μια σοβαρή οξεία που κρύβει κινδύνους και επιπλοκές, η χορήγηση αντιβίωσης μπορεί να είναι συνήθως απαραίτητη μαζί με την συντηρητική θεραπεία που αναφέρθηκε παραπάνω. Οι τελευταίες μελέτες έχουν δείξει ότι η χορήγηση αντιβίωσης επιταχύνει την ίαση στις περισσότερες περιπτώσεις παραρρινοκολπίτιδας.
Ποια είναι η καλύτερη αντιβίωση για ιγμορίτιδα;
Δεν υπάρχει καλύτερη αντιβίωση για την ιγμορίτιδα και η επιλογή της εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Η χορήγηση ή όχι αντιβίωσης κρίνεται συνυπολογίζοντας την ηλικία, την χρονιότητα της πάθησης, την γενικότερη υγεία του ασθενούς, την ύπαρξη αλλεργιών, τον κίνδυνο επιπλοκών, την κλινική κατάσταση του ασθενούς και τα αποτελέσματα των καλλιεργειών αν κριθεί απαραίτητο να σταλούν.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι περισσότερες οξείες ιγμορίτιδες οφείλονται σε ιούς που δεν είναι ευαίσθητοι σε αντιβιώσεις. Όλοι οι άνθρωποι θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για την χορήγηση αντιβίωσης καθώς και για την διάρκεια και συχνότητα λήψης αυτής.
Σε ποιες περιπτώσεις προχωράμε σε επέμβαση και χειρουργείο;
Η θεραπεία της χρόνια ιγμορίτιδας όπως είπαμε είναι αρχικά συντηρητική. Ωστόσο αν παρά την φαρμακευτική αγωγή, η οποία έχει χορηγηθεί για αρκετό χρονικό διάστημα και αρκετές φορές, τα συμπτώματα παραμένουν, τότε μπορούμε να προχωρήσουμε σε χειρουργική επέμβαση. Ακόμα, χειρουργείο θα χρειαστούν όσοι εμφανίσουν επιπλοκές στα πλαίσια μιας οξείας ιγμορίτιδας, φαινόμενο σχετικά σπάνιο σήμερα λόγω της έγκαιρης αντιμετώπισης του προβλήματος με φάρμακα. Η χειρουργική επέμβαση που γίνεται σήμερα για την αντιμετώπιση της παραρρινοκολπίτιδας είναι η “Λειτουργική ενδοσκοπική χειρουργική ρινός-παραρρινίων (FESS)”.
Οι στόχοι του χειρουργείου είναι η αφαίρεση των ρυπαρών εκκρίσεων που έχουν εγκλωβιστεί στους κόλπους και η διάνοιξη των στομίων ώστε να βελτιωθεί ο αερισμός τους. Με τις κοιλότητες ανοιχτές, η τοπική θεραπεία με σπρέι και οι ρινικές πλύσεις είναι πολύ πιο αποτελεσματικές αφού μπορούν να φτάσουν και στον πιο απομακρυσμένο κόλπο.
Είναι προσιτό το κόστος για την εγχείρηση;
Το κόστος για την εγχείρηση είναι προσιτό, ωστόσο οι τιμές είναι ανάλογα την περίπτωση του ασθενούς. Για να μάθετε περισσότερες πληροφορίες για το πόσο κοστίζει, παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μας και θα δημιουργήσουμε ένα πλήρως εξατομικευμένο πλάνο το οποίο ανταποκρίνεται στις δικές σας ανάγκες.
Πόσο κρατάει η ιγμορίτιδα;
Η οξεία ιγμορίτιδα, που συνήθως ακολουθεί ένα κρυολόγημα, υποχωρεί στις περισσότερες περιπτώσεις μέσα σε περίπου δέκα ημέρες με συντηρητική αγωγή. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από δώδεκα εβδομάδες χαρακτηρίζεται χρόνια και απαιτεί διαφορετική προσέγγιση. Αν βελτιωθεί και μετά από λίγες ημέρες επιδεινωθεί ξανά, χρειάζεται επανεκτίμηση από ΩΡΛ για να αποκλειστεί βακτηριακή επιλοίμωξη.
Κολλάει η ιγμορίτιδα;
Η ιγμορίτιδα καθαυτή δεν μεταδίδεται. Μεταδοτικός μπορεί να είναι ο ιός του κρυολογήματος που προηγήθηκε και πυροδότησε τη φλεγμονή των παραρρινίων κόλπων. Η ίδια η συλλογή εκκρίσεων στα ιγμόρεια είναι αποτέλεσμα κακής αποχέτευσης και οιδήματος του βλεννογόνου, όχι κάτι που κολλάει από άτομο σε άτομο. Η υγιεινή των χεριών περιορίζει τη μετάδοση των ιών.
Χρειάζεται πάντα αντιβίωση για την ιγμορίτιδα;
Όχι. Οι περισσότερες οξείες ιγμορίτιδες είναι ιογενείς και υποχωρούν με πλύσεις φυσιολογικού ορού, καλή ενυδάτωση, παυσίπονα και σύντομη χρήση αποσυμφορητικών. Αντιβίωση εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, όταν υπάρχει υψηλός πυρετός, έντονος μονόπλευρος πόνος προσώπου ή σαφής υποψία βακτηριακής λοίμωξης. Η απόφαση και η επιλογή του φαρμάκου ανήκουν στον γιατρό.
Μπορεί η ιγμορίτιδα να ξεκινήσει από δόντι;
Ναι, υπάρχει οδοντογενής ιγμορίτιδα. Οι ρίζες των οπίσθιων άνω δοντιών γειτνιάζουν με το έδαφος του ιγμορείου, οπότε ένα απόστημα, μια περιοδοντίτιδα ή μια επέμβαση όπως εξαγωγή ή εμφύτευμα μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή. Χαρακτηριστικά είναι ο επίμονος μονόπλευρος πόνος και η δυσοσμία. Η οριστική λύση απαιτεί συνεργασία ΩΡΛ και οδοντιάτρου.
Χρειάζεται εγχείρηση η χρόνια ιγμορίτιδα και πόσο κρατάει η ανάρρωση;
Το χειρουργείο δεν είναι η πρώτη επιλογή. Προτείνεται όταν η χρόνια ιγμορίτιδα επιμένει παρά τη σωστή φαρμακευτική αγωγή ή όταν συνυπάρχουν πολύποδες, στραβό διάφραγμα και ανατομική απόφραξη. Η ενδοσκοπική επέμβαση αποκαθιστά την αποχέτευση των κόλπων χωρίς εξωτερικές τομές. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται συνήθως σε λίγες ημέρες, ενώ ο βλεννογόνος χρειάζεται εβδομάδες.
Πόσο κοστίζει η αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας;
Το κόστος διαφέρει ανάλογα με το αν χρειάζεται απλή εξέταση με ενδοσκόπηση, συντηρητική αγωγή ή χειρουργική αντιμετώπιση, καθώς και από την ανάγκη αξονικής τομογραφίας, το είδος της αναισθησίας, τη νοσηλεία και την ασφαλιστική κάλυψη. Δεν μπορεί να δοθεί αξιόπιστη εκτίμηση χωρίς εξέταση, γι' αυτό προηγείται πάντα ραντεβού και κλινική αξιολόγηση.
Πότε είναι επικίνδυνη η ιγμορίτιδα;
Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανιστεί οίδημα, ερυθρότητα ή πόνος γύρω από το μάτι, διπλωπία ή θολή όραση, πολύ υψηλός πυρετός, έντονη κεφαλαλγία με αυχενική δυσκαμψία, σύγχυση, ή αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ραγδαία. Πρόκειται για σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές, καθώς η φλεγμονή μπορεί να επεκταθεί προς τον οφθαλμικό κόγχο.
