Παθήσεις Θυρεοειδούς – Θυρεοειδεκτομή

Home  /  Παθήσεις Θυρεοειδούς – Θυρεοειδεκτομή
Γράφει ο Ωτορινολαρυγγολόγος - Χειρουργός ΩΡΛ Ενηλίκων Παίδων, Δρ. Κωνσταντίνος Σουλαντίκας MD, MSc, PhD.

Ο θυρεοειδής αδένας είναι ο μεγαλύτερος ενδοκρινής αδένας του ανθρώπου. Ονομάστηκε έτσι το 1676 καθώς θύμιζε ασπίδα (θυρεός). Βρίσκεται στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου, έχει βάρος 15-25 γραμμάρια και αποτελείται από δύο λοβούς (δεξιό και αριστερό) που συνδέονται στην πρόσθια μέση γραμμή του λαιμού από τον ισθμό, πάνω στην τραχεία. Κύριος ρόλος του αδένα είναι η παραγωγή των ορμονών τριιωδοθυρονίνη (Τ3) και θυροξίνη (Τ4) που παίζουν σημαντικό μεταβολικό ρόλο σε όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος. Η ρύθμιση της έκκρισης των παραπάνω ορμονών από τον θυρεοειδή ελέγχεται από συγκεκριμένα κέντρα του εγκεφάλου (υποθάλαμος, υπόφυση). Επιπλέον, ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει την ορμόνη καλσιτονίνη η οποία ελαττώνει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα με δράση στους νεφρούς, το έντερο και τα οστά. Τα κύτταρα του θυρεοειδούς προσλαμβάνουν έντονα ιώδιο το οποίο χρησιμοποιούν για τη σύνθεση Τ3 και Τ4 ορμονών, ένα στοιχείο που συχνά βοηθάει τη διάγνωση και θεραπεία ορισμένων παθήσεων του αδένα. Η συγγενής έλλειψη του αδένα ονομάζεται ‘’κρετινισμός’’ και προκαλεί πνευματική και σωματική καθυστέρηση στην ανάπτυξη του παιδιού.

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τις ανατομικές και τις λειτουργικές θυρεοειδοπάθειες. Οι ανατομικές διαταραχές αφορούν διογκώσεις του αδένα (βρογχοκήλες) καθώς και τον σχηματισμό κυστικών μαζών (όζων) ή όγκων (καλοήθεις, κακοήθεις). Οι λειτουργικές διαταραχές σχετίζονται με την περισσότερη (υπερθυρεοειδισμός) ή λιγότερη (υποθυρεοειδισμός) έκκριση Τ3 και Τ4 ορμονών.

Άμεση διάγνωση στο πρόβλημα που σας απασχολεί!

Υποθυρεοειδισμός

Είναι η συχνότερη διαταραχή του αδένα με εμφανή προτίμηση στις γυναίκες σε σχέση με τους άντρες (5:1). Η συχνότητά του είναι 5-10% στον πληθυσμό που αυξάνεται σε περισσότερο από 15% σε ηλικίες άνω των 60 ετών. Η εκδήλωση του υποθυρεοειδισμού μπορεί να προκαλείται σε διαταραχή του αδένα (πρωτοπαθής) ή σε αποτυχία ρύθμισης από την υπόφυση και τον υποθάλαμο (δευτεροπαθής, τριτοπαθής). H συχνότερη αιτία που προκαλεί υποθυρεοειδισμό είναι η δημιουργία αυτοαντισωμάτων ενάντια στον αδένα από το ανοσοποιητικό μας σύστημα (αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto). Οι παράγοντες κινδύνου για να εκδηλώσει κάποιος τη νόσο είναι λοιμώξεις και τραυματισμοί του αδένα, το κάπνισμα, η χοληστερίνη, η έκθεση σε ακτινοβολία στο κεφάλι και τον λαιμό, ορμονικές διαταραχές (πχ εγκυμοσύνη), κατάθλιψη και στρες, κληρονομική προδιάθεση, αυτοάνοσες παθήσεις (πχ ρευματοειδής αρθρίτιδα) και φάρμακα (λίθιο, αμιωδαρόνη, ανοσοκατασταλτικά). Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού είναι δυσανεξία στο κρύο, μειωμένη εφίδρωση, αύξηση βάρους, δυσκοιλιότητα, βράγχος φωνής, βραδυκαρδία, εύκολη κόπωση, πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις, εύθραυστα νύχια, τριχόπτωση, διαταραχές του γυναικείου κύκλου, μειωμένη γονιμότητα, κατάθλιψη και ευερεθιστότητα. Η διάγνωση γίνεται εύκολα με την εύρεση αυξημένης τιμής της TSH με μειωμένες τιμές των T3 και Τ4 ορμονών σε αιματολογικό έλεγχο. Η θεραπεία γίνεται από ενδοκρινολόγο με την χορήγηση υποκατάστασης των ορμονών με φάρμακα. Σε πολλές περιπτώσεις συνυπάρχουν όζοι στον θυρεοειδή που καλό είναι να παρακολουθούνται τακτικά με υπέρηχο.

Υπερθυρεοειδισμός

Είναι μια αρκετά συχνή πάθηση του θυρεοειδούς που αφορά κυρίως γυναίκες 20 με 40 ετών. Πιο συχνά είναι αυτοάνοσης μορφής όπου αυτοαντισώματα δραστηριοποιούν τα κύτταρα του θυροειδούς να παράγουν ορμόνες σε υπέρμετρο βαθμό (ν. Graves). Άλλη αιτία είναι η παρουσία αδενώματος έως και βρογχοκήλης θυρεοειδούς, επιπλέον δηλαδή θυρεοειδικού ιστού που παράγει ορμόνες (τοξικό αδένωμα, τοξική οζώδης βρογχοκήλη). Η εξωγενής χορήγηση ουσιών παρόμοιων με τις θυρεοειδικές ορμόνες μπορεί επίσης να προκαλέσει υπερθυρεοειδισμό. Υπάρχει παροδικός υπερθυρεοειδισμός της εγκυμοσύνης με ήπια συνήθως συμπτώματα καθώς και υπερθυρεοειδική κρίση από αυτακαταστροφή του θυρεοειδικού ιστού (υποξεία θυρεοειδίτιδα de Quervain). Τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού είναι κατά μία έννοια αντίθετα του υποθυρεοειδισμού και περιλαμβάνουν: δυσανεξία στη ζέστη, έντονη εφίδρωση, διάρροιες, ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, όρεξη για λήψη τροφής με ταυτόχρονη μείωση του σωματικού βάρους, κόπωση, αμηνόρροια/μείωση γονιμότητας, αδυναμία συγκέντρωσης, νευρικότητα, τρόμο, αϋπνία. Το προφίλ ενός ατόμου με βρογχοκήλη και υπερθυρεοειδισμό περιλαμβάνει εξόφθαλμο (μάτια πεταχτά προς τα έξω) με διαταραχές όρασης (διπλωπία, οίδημα βλεφάρων), οιδήματα στα κάτω άκρα και πιθανώς πληκτροδακτυλία. Η διάγνωση γίνεται όπως και στον υποθυρεοειδισμό με την λήψη αίματος και την μέτρηση  των T3, T4, TSH ορμονών, την εύρεση αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων και την απεικόνιση του θυρεοειδούς (υπέρηχος, σπινθηρογράφημα) όπου απαιτείται. Η θεραπεία περιλαμβάνει αρχικά την συντηρητική αντιμετώπιση με αντιθυρεοειδικά φάρμακα ή ιώδιο. Σε αποτυχία διατήρησης φυσιολογικών θυρεοειδικών ορμονών και σε παρουσία βρογχοκήλης προτείνεται η ολική θυρεοειδεκτομή.

Άμεση διάγνωση στο πρόβλημα που σας απασχολεί!

Όζοι θυρεοειδούς

Είναι διογκώσεις του αδένα που παίρνουν τη μορφή εξογκωμάτων και συχνά μπορεί να εκφυλιστούν σε κυστικούς σχηματισμούς. Περίπου 1 στους 7 θα εμφανίσει θυρεοειδικό όζο κάποτε στη ζωή του. Οι όζοι μπορεί να είναι πολλοί (πολυοζώδης βρογχοκήλη), λίγοι ή ένας. Ο μονήρης όζος κινεί περισσότερο την υποψία κακοήθειας άρα και περαιτέρω ελέγχου και παρακολούθησης του. Οι πολλαπλοί όζοι συνήθως είναι μικροί, καλοήθεις και ανενεργοί δηλαδή δεν παράγουν ορμόνες. Οι όζοι του θυρεοειδούς, μπορεί να δημιουργηθούν λόγω τοπικής υπερανάπτυξης φυσιολογικού ιστού (αδένωμα), κυστικού εκφυλισμού του παρεγχύματος, χρόνιας φλεγμονής από αυτοαντισώματα (θυρεοειδίτιδες Hashimoto, Graves) ή κακοήθους εξαλλαγής κυττάρων (καρκίνος θυρεοειδούς).

Οι όζοι συνήθως δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και μπορεί να είναι ψηλαφητοί έως και ορατοί σε αδύνατους λαιμούς. Μεγάλου μεγέθους όζοι μπορεί να προκαλέσουν δύσπνοια ή δυσκαταποσία από την πίεση της τραχείας και του οισοφάγου αντίστοιχα. Σε περιπτώσεις λειτουργικού όζου, θα εμφανιστούν συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού.

Η διάγνωση πραγματοποιείται με την ψηλάφηση του αδένα και του τραχήλου προς εύρεση λεμφαδένων, τον έλεγχο θυρεοειδικών ορμονών, αυτοαντισωμάτων και συναφών ορμονών (καλσιτονίνη, θυρεοσφαιρίνη, καρκινικών δεικτών). Ο απεικονιστικός έλεγχος με υπέρηχο, ελαστογραφία, αξονική ή μαγνητική τραχήλου μπορεί να ζητηθεί για την καλύτερη εκτίμηση του συνόλου του αδένα. Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς θα αναδείξει το αν ένας όζος είναι λειτουργικός (θερμός) ή μη λειτουργικός (ψυχρός) ως προς την παραγωγή ορμονών και την πιθανότητα κακοήθειας. Η λήψη κυττάρων από τον όζο δια λεπτής βελόνης (FNA) δίνει πολύτιμα στοιχεία για την συμπεριφορά του, ωστόσο δεν αποκλείει εντελώς την πιθανότητα κακοήθειας καθώς σε ποσοστό 5% θα δώσει ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα.

Οι όζοι που δεν εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά, καλό είναι να επανελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα (6-12 μήνες). Η θεραπεία των καλοήθων θυρεοειδικών όζων μπορεί να είναι φαρμακευτική με τη χορήγηση θυροξίνης ή αντιθυρεοειδικών φαρμάκων. Σε περίπτωση λειτουργικού (θερμού όζου) μπορεί να χορηγηθεί στον ασθενή ραδιενεργό ιώδιο από το στόμα με απαραίτητη τη νοσηλεία του σε νοσοκομειακή μονάδα για 2-3 ημέρες. Το 80% του ραδιενεργού ιωδίου θα αποβληθεί από το σώμα με τον ιδρώτα και τα ούρα το πρώτο 24ωρο. Στην πράξη, πολλοί ασθενείς επιλέγουν να αφαιρέσουν τον θυρεοειδή σε περιπτώσεις που ο όζος μεγαλώνει, προκαλεί υπερθυρεοειδικά συμπτώματα ή δεν επιθυμούν να λάβουν αγωγή και να παρακολουθούν εφόρου ζωής την πιθανότητα εξαλλαγής του σε κακοήθεια.

Οι προδιαθεσικοί παράγοντες ύποπτου για κακοήθεια όζου περιλαμβάνουν: ιστορικό ακτινοβολίας στον λαιμό, ψηλαφητούς τραχηλικούς λεμφαδένες, γρήγορη και ανώδυνη ανάπτυξη του όζου (διπλασιασμός μεγέθους σε λίγους μήνες), όζος > 4εκ, αύξηση δεικτών και ορμονών στις αιματολογικές εξετάσεις, κυτταρικές ατυπίες στην βιοψία (FNA), ηλικία < 13 και > 60 ετών, όζος σκληρός στην ψηλάφηση ή στην ελαστογραφία, βράγχος φωνής και δυσκαταποσία από πιεστικά φαινόμενα.

Ο επιβεβαιωμένος καρκίνος του θυρεοειδούς είναι αντικείμενο περαιτέρω συζήτησης μεταξύ χειρουργού, ασθενούς και πιθανώς ογκολόγου και ακτινοθεραπευτή. Η κακοήθεια πάντα χρήζει περαιτέρω διερεύνησης και σταδιοποίησης της νόσου. Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται ολική θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό ανάλογα με το στάδιο και την επέκταση της νόσου.

Θυρεοειδεκτομή

Οι ενδείξεις για να υποβληθεί κάποιος σε θυρεοειδεκτομή είναι: α) η υποψία κακοήθους όζου στον αδένα β) όζοι που προκαλούν έντονα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού έως και θυρεοειδική κρίση γ) βρογχοκήλη που αυξάνει το μέγεθος του αδένα και προκαλεί πιεστικά φαινόμενα (δύσπνοια, δυσκαταποσία) και δ) οποιαδήποτε νόσος του θυρεοειδούς που δεν μπορεί να ελεγχθεί με συντηρητική αγωγή. Η έκταση της θυρεοειδεκτομής καθορίζεται από την πάθηση και μπορεί να είναι περιορισμένη μόνο σε ένα τμήμα του θυρεοειδούς (μερική θυρεοειδεκτομή), να αφορά τον έναν από τους δυο λοβούς (λοβεκτομή) ή ολόκληρο τον θυρεοειδή (ολική θυρεοειδεκτομή) με ή χωρίς τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό.

Κατά τον προεγχειρητικό έλεγχο θα γίνουν οι απαραίτητες αναισθησιολογικές και αιματολογικές εξετάσεις. Η επέμβαση εκτελείται με ολική αναισθησία και διαρκεί περίπου μιάμιση ώρα. Γίνεται τομή 3-4εκ στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου σε φυσιολογική ρυτίδα του δέρματος. Μετά την αναγνώριση του αδένα γίνεται κινητοποίηση, απολίνωση των αγγείων για πρόληψη αιμορραγίας και προσεκτική αφαίρεση του. Στη σύγχρονη χειρουργική χρησιμοποιείται πάντα νευροδιεγέρτης για τον έλεγχο του κάτω λαρυγγικού νεύρου που βρίσκεται κάτω από τον θυρεοειδή και νευρώνει τον λάρυγγα. Τέλος τοποθετείται παροχέτευση που αφαιρείται την επόμενη ημέρα για την πρόληψη δημιουργίας αιματώματος. Η συρραφή του τραύματος γίνεται με πλαστική αποκατάσταση του δέρματος με στόχο την επίτευξη λιγότερο εμφανής ουλής.

Το εξιτήριο δίνεται στις περισσότερες περιπτώσεις την επόμενη ημέρα και η μετεγχειρητική αποκατάσταση είναι άμεση. Ο ασθενής επιστρέφει στις καθημερινές του δραστηριότητες μετά από 3-4 ημέρες αλλά για διάστημα 2 εβδομάδων θα πρέπει να αποφεύγεται η έντονη σωματική άσκηση. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και καταπραΰνεται με απλά αναλγητικά. Μετά την επέμβαση θα χορηγηθούν αφόρου ζωής συμπληρώματα θυρεοειδικών ορμονών για υποκατάσταση του αδένα. Για σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να χορηγηθεί ασβέστιο, βιταμίνη D και αντιβιοτική αγωγή. Οι επιπλοκές είναι σπάνιες και το χειρουργείο, με τις σύγχρονες χειρουργικές μεθόδους, ασφαλές και σύντομο. Σπάνια, μπορεί να παρατηρηθεί αιμορραγία ή αιμάτωμα στον τράχηλο, πτώση των επιπέδων του ασβεστίου στο αίμα και βράγχος φωνής σε περίπτωση τραυματισμού του νεύρου.

Μίλησαν για τον γιατρό

Κωστας Τσιαμαντας
Κωστας Τσιαμαντας
18. Μάιος, 2022.
επαληθεύτηκε
Το καλύτερο ιατρείο με τα καλύτερα χέρια ΩΡΛ
Ioannis Georgakopoulos
Ioannis Georgakopoulos
25. Aρίλιος, 2022.
επαληθεύτηκε
Τόσα χρόνια δεν τον αλλάζω με τίποτα Απλός , υπομονετικός , ακούει και δίνει λύσεις . ΛΎΣΕΙΣ Όχι αστεια
Αποστολησ Γραβανησ
ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΓΡΑΒΑΝΗΣ
8. Δεκέμβριος, 2021.
επαληθεύτηκε
Έκανα χειρουργείο διαφράγματος και δεν κατάλαβα τίποτα από πόνο τον συνιστώ με 1000 Ευχαριστώ πάρα πολύ!!!
Giorgos Kastos
giorgos Kastos
11. Iούνιος, 2021.
επαληθεύτηκε
Είναι. Ο. Τέλειος γιατρός και στη δουλειά του και πάνω απολα άνθρωπος με Α κεφαλαίο!!!!!!!🔝🔝🔝
Νάνσυ Μάρκου
Νάνσυ Μάρκου
24. Φεβρουάριος, 2021.
επαληθεύτηκε
Ο καλύτερος ιατρός!! Απίστευτος άνθρωπος και τρομερός επιστήμων! ❤
Eleni Kan
eleni kan
15. Oκτώβριος, 2020.
επαληθεύτηκε
Ο άνθρωπος είναι Θεός!!!Υπέροχος άνθρωπος και γιατρός!.Αν δεν ήταν αυτός εγώ δεν θα υπήρχα τώρα!!!!
Call Now ButtonΕπικοινωνία Εδώ